Sáng ngày 30/10/2026, Trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu (BVU) đã bước lên một vị thế mới trong bản đồ nghiên cứu và ứng dụng khoa học khi đồng hành cùng Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM tổ chức thành công Hội thảo “Chiến lược phát triển kinh tế biển phù hợp với Thành phố Hồ Chí Minh”.
Sự kiện vinh dự đón tiếp gần 150 đại biểu uy tín, từ các nhà quản lý, chuyên gia đầu ngành, đến đại diện các tập đoàn logistics, dầu khí và công nghệ. Dưới sự đồng chủ trì của PGS.TS. Nguyễn Bá Hoàng – Hiệu trưởng BVU và GS.TS. Nguyễn Văn Phước – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM, hội thảo đã mở ra một không gian đối thoại đa chiều, phác họa bức tranh tương lai cho nền kinh tế biển hiện đại.
Đăc việt, tham dự hội thảo có đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, chính quyền địa phương, các hội khoa học, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong lĩnh vực cảng biển, logistics, dầu khí, công nghiệp và công nghệ.
6 dấu ấn trí tuệ: Lời giải từ chuyển đổi số và xanh
Trong bài phát biểu chào mừng, PGS.TS. Nguyễn Bá Hoàng nhấn mạnh trách nhiệm của một cơ sở giáo dục đại học gắn bó với khu vực có nhiều lợi thế về kinh tế biển, cảng biển, công nghiệp và dịch vụ logistics. Hiệu trưởng BVU nêu định hướng tăng cường kết nối hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội.
Vượt lên khuôn khổ của một diễn đàn học thuật thuần túy, BVU mang đến hội thảo tinh thần thực chiến mạnh mẽ với 6 tham luận xuất sắc trong tổng số 41 bài viết của kỷ yếu. Những nghiên cứu này không nằm trên giấy mà bám sát hơi thở của thị trường, nhắm thẳng vào mục tiêu số hóa và phát triển bền vững của thành phố.
Điểm sáng thu hút sự chú ý lớn là đề xuất khung kiến trúc hệ thống cảng tích hợp Cần Giờ – Cái Mép – Thị Vải do TS. Nguyễn Vân Anh, Trưởng Khoa Kinh tế Biển – Logistics BVU, trình bày. Dựa trên triết lý xanh hóa, mô hình “1-2-3-5” được giới thiệu đầy tính chiến lược: 1 hệ thống cảng tích hợp, 2 cực chức năng bổ trợ, 3 hành lang kết nối và 5 nền tảng dùng chung. Cách tiếp cận này đặt ra một tiêu chuẩn mới về đánh giá hiệu quả toàn chuỗi, nơi chi phí, thời gian và độ tin cậy được cân bằng hoàn hảo với giới hạn phát thải và sức chịu tải của môi trường biển.
Song song đó, sức mạnh của Trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị logistics được PGS.TS. Nguyễn Bá Hoàng và ThS. Hồ Lan Ngọc khai thác sắc bén. Nhóm tác giả đã phác thảo một khung quy hoạch mạng lưới vận tải, biến những luồng dữ liệu khổng lồ thành quyết định điều phối chính xác trong điều kiện biến động. BVU mạnh dạn đề xuất thiết lập hành lang thí điểm kết nối dữ liệu cảng – xe – kho, chứng minh giá trị thực tế của AI trong việc giảm thiểu ùn tắc trước khi nhân rộng.
Bức tranh nghiên cứu của BVU càng thêm hoàn thiện với bốn giải pháp đột phá khác: ThS. Đỗ Thanh Phong với mô hình cảng thông minh Cái Mép – Thị Vải; ThS. Mai Thị Ngọc Phượng với tầm nhìn về hành lang kinh tế biển xanh kết nối TP.HCM – Đồng bằng sông Cửu Long; ThS. Bùi Thị Ngọc Hiền tháo gỡ bài toán chuyển đổi tiêu chí cảng xanh thành các dự án hấp dẫn tài chính; cùng ThS. Ngô Thị Tuyết với định hướng liên kết đa ngành cảng biển – công nghiệp – năng lượng – đô thị.
Gắn kết học thuât và thực tiễn doanh nghiệp
Ngay trong bài phát biểu chào mừng, PGS.TS. Nguyễn Bá Hoàng đã truyền tải thông điệp vĩ mô đầy cảm hứng về trách nhiệm của cơ sở giáo dục. Nằm trong trung tâm của cực tăng trưởng kinh tế biển, BVU cam kết biến các lợi thế địa lý thành giá trị thực tiễn. Những lĩnh vực cốt lõi như logistics xanh, cảng biển thông minh và quản lý tài nguyên chính là bệ phóng để BVU kết nối chuyên môn của giảng viên với khát vọng đổi mới công nghệ của cộng đồng doanh nghiệp.
Sự tương đồng giữa yêu cầu “xanh hóa phải gắn với tăng năng suất” từ phía cơ quan quản lý và các đề xuất tối ưu hóa lịch cầu bến, chia sẻ dữ liệu từ BVU đã minh chứng cho độ nhạy bén của nhà trường. Diễn đàn khoa học đã thực sự trở thành chất xúc tác, giúp giảng viên và sinh viên cọ xát trực tiếp với bài toán điều hành chuỗi cung ứng, từ hệ thống lạnh LNG đến hạ tầng kỹ thuật sinh thái.
Trong tham luận về nâng cao năng lực cạnh tranh của đội tàu và cảng biển Việt Nam, TS. Lê Văn Thức, Phó Giám đốc Cảng vụ Hàng hải TP.HCM, nhấn mạnh: “Xanh hóa phải gắn với tăng năng suất.” Các đề xuất về giảm thời gian tàu chờ, xe chờ, tối ưu lịch cầu bến và chia sẻ dữ liệu có sự tương đồng với những vấn đề được các nghiên cứu của BVU đặt ra.
Các tham luận của GS.TS. Bùi Thiên Thu về mô hình chính quyền cảng, ThS. Nguyễn Quang Trung về chuỗi cung ứng lạnh LNG Thị Vải – Cái Mép và GS.TS. Hoàng Đức Thảo về hạ tầng kỹ thuật xanh bổ sung góc nhìn về tổ chức quản trị, hiệu quả đầu tư và điều kiện triển khai. Nội dung về kinh tế biển xanh của Vietsovpetro, thủy sản, du lịch và sinh kế ven bờ tiếp tục mở rộng phạm vi trao đổi liên ngành.
Trong bài phát biểu khai mạc và đề dẫn, GS.TS. Nguyễn Văn Phước xác định: “Điều chúng ta hướng tới là một hệ sinh thái kinh tế biển có năng lực cạnh tranh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và tạo ra giá trị bền vững cho người dân, doanh nghiệp.” Định hướng này đặt các đóng góp nghiên cứu tại hội thảo trong mối liên hệ với hiệu quả kinh tế, môi trường và lợi ích cộng đồng.
Đột phá đào tạo với phòng “Thí nghiệm sống”
Không dừng lại ở việc đưa ra giải pháp, BVU đặc biệt chú trọng kiến tạo hệ sinh thái học tập đột phá. Tham luận của TS. Nguyễn Vân Anh đã mở ra ý tưởng xây dựng “Phòng thí nghiệm sống” về cảng và logistics. Đây sẽ là thao trường thực tế để nhà trường và doanh nghiệp cùng thử nghiệm các giải pháp vận hành như dự báo thời gian tàu đến, điều độ sà lan và giám sát lượng carbon.
Từ nền tảng này, sinh viên có cơ hội trực tiếp tham gia cọ xát, rèn luyện bốn nhóm năng lực mũi nhọn:
- Vận hành cảng và hệ thống vận tải đa phương thức.
- Ứng dụng công nghệ số và quản trị dữ liệu quy mô lớn.
- Giải quyết các thách thức về môi trường và năng lượng.
- Phát triển nghiệp vụ thương mại và dịch vụ hàng hải.
Với định hướng mọi hoạt động nghiên cứu, đào tạo phải đo lường được bằng hiệu quả thực tiễn và giải quyết đúng điểm nghẽn của thị trường, BVU đang vươn mình trở thành đầu tàu cung cấp nguồn nhân lực tinh hoa, trực tiếp kiến tạo nên diện mạo kinh tế biển bền vững, bứt phá cho Thành phố Hồ Chí Minh.
