Ông Dawson Wood – Giám đốc phụ trách thị trường Việt Nam, Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương thuộc Công ty TNHH APAC International đã tham gia chương trình “Chào đón Tân sinh viên k2026” của khoa Kinh tế Biển – Logistics diễn ra ngày 24/09/2026.
Tại sự kiện, ông đã có bài phát biểu cuốn hút, thực tế và truyền cảm hứng tới các bạn trẻ đang theo học lĩnh vực kinh tế biển, logistics. Dưới đây là toàn văn bài phát biểu thể hiện góc nhìn của một chuyên gia làm việc lâu năm trong lĩnh vực này ở môi trường quốc tế.
Xin chào tất cả các bạn!
Thật tuyệt vời khi được có mặt ở đây ngày hôm nay. Xin chúc mừng các bạn vì đã lựa chọn theo đuổi ngành Logistics vào một thời điểm vô cùng đặc biệt và giàu triển vọng như hiện tại.
Hơn thế nữa, các bạn đang được học tập ngay tại một trong những trung tâm công nghiệp, sản xuất và dịch vụ logistics trọng điểm bậc nhất của Việt Nam.
Mỗi khi nhắc đến hai chữ “logistics”, đa phần mọi người thường nghĩ ngay đến xe tải, tàu biển, những thùng container hay những kho hàng rộng lớn. Những điều đó hoàn toàn chính xác và quan trọng, nhưng bức tranh logistics thực tế còn rộng lớn và sâu sắc hơn thế rất nhiều.
Hôm nay, tôi muốn chia sẻ cùng các bạn về bức tranh thương mại ngày càng phát triển giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, về những gì chúng ta đang xuất khẩu ra thế giới, những chuyển dịch chiến lược của ngành và quan trọng nhất: những cánh cửa cơ hội nghề nghiệp rộng mở đang chờ đón các bạn.
Hãy bắt đầu từ bức tranh toàn cảnh.
Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Bước sang năm 2025, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam vào Hoa Kỳ đã đạt xấp xỉ 193,9 tỷ USD, tăng trưởng hơn 42% so với năm trước. Tổng kim ngạch thương mại hàng hóa song phương chạm mốc khoảng 209,5 tỷ USD.
Đó là một con số khổng lồ!
Và các bạn hãy nhớ rằng: đằng sau mỗi chuyến container rời cảng Việt Nam để vượt biển sang Hoa Kỳ là cả một chuỗi mắt xích liên kết giữa con người với con người.
- Có người trực tiếp đứng ở dây chuyền sản xuất ra sản phẩm
- Có người đàm phán thu mua nguyên phụ liệu.
- Có người tỉ mỉ chuẩn bị từng bộ chứng từ xuất nhập khẩu.
- Có người liên hệ hãng tàu để đặt chỗ (booking).
- Có người điều phối xe kéo container về cảng hạ bãi.
- Có người chịu trách nhiệm thông quan hàng hóa tại cửa khẩu.
- Có người ngày đêm theo dõi hành trình đơn hàng để cập nhật kịp thời cho đối tác.
- Có người quản trị dòng tiền và chi phí.
- Và cuối cùng, có người mang sản phẩm ấy đến tận tay người tiêu dùng tại Mỹ.
Đó chính là một hệ sinh thái logistics.
Vậy trên thực tế, chúng ta đang xuất khẩu những gì sang thị trường Hoa Kỳ? Nhiều hơn rất nhiều so với những gì các bạn thường hình dung:
- Thiết bị điện và linh kiện điện tử cao cấp
- Đồ gỗ nội thất và sản phẩm chế biến từ gỗ
- Dệt may và trang phục thời trang
- Thiết bị công nghiệp dầu khí ngay tại Vũng Tàu
- Giày dép các loại
- Máy móc cơ khí và thiết bị công nghiệp nặng
- Vali, túi xách và hàng tiêu dùng thiết yếu
- Cà phê cùng các nông sản đặc trưng
- Thủy hải sản chất lượng cao
- Các linh kiện, phụ tùng then chốt phục vụ chuỗi sản xuất toàn cầu
Việt Nam đang hội nhập ngày một sâu rộng vào những chuỗi cung ứng quốc tế tinh vi và phức tạp nhất. Vì vậy, đừng bao giờ nhìn nhận đất nước chúng ta chỉ đơn thuần là nơi gia công các mặt hàng giá rẻ. Việt Nam đang vươn mình trở thành một trung tâm sản xuất và cung ứng chiến lược của các tập đoàn đa quốc gia trên toàn cầu.
Một trong những làn sóng dịch chuyển lớn nhất mà các bạn cần nắm bắt chính là chiến lược “Trung Quốc + 1”
Suốt nhiều thập kỷ, thế giới phụ thuộc rất lớn vào công xưởng Trung Quốc. Giờ đây, các tập đoàn buộc phải tự hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu chuỗi cung ứng của chúng ta đặt toàn bộ rủi ro vào một quốc gia duy nhất?”
Vì thế, họ duy trì một phần hoạt động tại Trung Quốc, đồng thời mở rộng và phân tán sản xuất sang Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Indonesia hay Mexico. Đó chính là cốt lõi của chiến lược “Trung Quốc + 1”. Và Việt Nam đang là một trong những quốc gia đón nhận dòng dịch chuyển giá trị này mạnh mẽ nhất.
Và đây có lẽ là thông điệp quan trọng nhất mà tôi muốn các bạn ghi nhớ:
Khi nghe thấy cụm từ “ngành logistics”, xin đừng vội nghĩ: “Mai này ra trường mình sẽ phải đi lái xe tải.”
Không phải ai làm việc trong ngành logistics cũng phải gắn chặt cuộc đời mình với những bánh xe trên đường lộ!
- Ngành này cần những chuyên gia tài chính nhạy bén để quản trị cước vận chuyển, tối ưu ngân sách, kiểm soát thanh toán quốc tế và phân tích hiệu quả dòng tiền.
- Ngành này khát khao nhân lực công nghệ thông tin vì chuyển đổi số đang diễn ra từng phút từng giờ. Doanh nghiệp cần các kỹ sư phần mềm, chuyên viên phân tích dữ liệu, chuyên gia an ninh mạng và những người thấu hiểu cách ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) cùng tự động hóa vào chuỗi cung ứng.
- Ngành này cần những khối óc điều hành tác nghiệp (Operations) bản lĩnh – những người có khả năng giải quyết khủng hoảng khi một con tàu bị trễ chuyến, một nhà máy lỡ hẹn tiến độ, hay một khách hàng đột ngột thay đổi đơn hàng lúc nửa đêm.
- Ngành này cần những chuyên viên kinh doanh (Sales) am hiểu thị trường, thấu cảm khách hàng để mang về những hợp đồng giá trị.
- Ngành này cần những chuyên gia thu mua (Procurement & Sourcing) sắc sảo, am tường nhà cung ứng và chuỗi thương mại quốc tế.
- Ngành này cần những chuyên gia thủ tục hải quan và tuân thủ pháp lý (Compliance).
- Và chắc chắn, ngành này cần cả những người làm truyền thông, tiếp thị (Marketing) tài năng.
Bởi vậy, nếu bạn đang ngồi trên giảng đường chuyên ngành logistics nhưng không nhìn thấy bản thân gắn liền với bãi container hay cabin xe tải, điều đó hoàn toàn bình thường. Có vô vàn con đường, vô vàn vị trí để các bạn kiến tạo một sự nghiệp rực rỡ trong ngành công nghiệp này.
Ngay tại khu vực TP. Hồ Chí Minh và Bà Rịa – Vũng Tàu, các bạn đang được bao quanh bởi các tập đoàn sản xuất, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hệ thống kho bãi hiện đại, các công ty giao nhận vận tải quốc tế (freight forwarder), các hãng tàu biển toàn cầu và hệ sinh thái cảng biển sầm uất.
Các bạn đang đứng rất gần những khu công nghiệp trọng điểm và cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải vươn tầm quốc tế. Ngành logistics không ở đâu xa xôi cả. Nó đang thở, đang chuyển động cuộn trào ngay xung quanh các bạn!
Vì thế, đừng chỉ học logistics qua những trang giáo trình khô khan.
Hãy bước ra ngoài và gặp gỡ những con người đang ngày đêm vận hành dòng chảy kinh tế ấy.
- Hãy mạnh dạn hỏi các thầy cô của mình: “Thầy cô có thể mời một anh chị đang làm việc tại doanh nghiệp logistics về chia sẻ thực tế với lớp chúng em được không?”
- Hãy chủ động tìm kiếm các chuyên gia trên LinkedIn.
- Hãy gửi lời mời: “Em có thể mời anh/chị một tách cà phê để được lắng nghe câu chuyện nghề nghiệp của anh/chị không?”
- Hãy tham gia các hội thảo chuyên ngành, các triển lãm thương mại logistics.
- Hãy gia nhập các hiệp hội nghề nghiệp, các câu lạc bộ doanh nghiệp.
Không phải lúc nào bạn cũng phải tìm đến người khác để xin việc. Đôi khi, chỉ cần một lời ngỏ chân thành: “Em có thể học hỏi kinh nghiệm từ anh/chị được không?” – Đó chính là cách những mạng lưới quan hệ bền vững nhất bắt đầu hình thành.
Trường đại học trao cho các bạn một nền tảng tri thức vô cùng quý giá. Nhưng xin các bạn nhớ cho: Đừng bao giờ phó mặc tương lai và sự nghiệp của mình hoàn toàn cho nhà trường.
Hãy tự chịu trách nhiệm với sự trưởng thành của chính bản thân mình:
- Hãy trau dồi vốn tiếng Anh mỗi ngày.
- Hãy làm chủ công cụ Excel và kỹ năng phân tích số liệu.
- Hãy đào sâu tìm hiểu quy luật vận hành của thương mại quốc tế.
- Thay vì lướt TikTok vô định hay đắm chìm vào những ván game thâu đêm, hãy lắng nghe các chương trình podcast về kinh doanh và logistics.
- Hãy biến internet thành bệ phóng cho tri thức của bạn. Thế giới mạng ngoài kia có vô vàn bộ óc kiệt xuất đang sẵn sàng chia sẻ miễn phí những bài học vô giá.
Có rất nhiều ngã rẽ để bước vào thế giới logistics đầy tiềm năng này.
Hãy bước ra khỏi bốn bức tường giảng đường. Hãy đi, hãy gặp gỡ, hãy đặt câu hỏi và xây dựng những mối quan hệ chân thành. Cơ hội không nằm ở tương lai xa xôi, cơ hội đang hiện hữu ngay quanh các bạn lúc này.
Hãy tự tin bước tới và nắm lấy!
Xin trân trọng cảm ơn.
