Truy cập mở là gì?

Lượt xem: 33

Ngày đăng: 21/08/2017

Truy cập mở là về việc làm cho các sản phẩm nghiên cứu truy cập được tự do tới tất cả mọi người. Nó cho phép nghiên cứu được phổ biến nhanh chóng và rộng rãi, quy trình nghiên cứu sẽ vận hành hiệu quả hơn, và làm gia tăng sử dụng và sự hiểu biết về nghiên cứu của doanh nghiệp, chính phủ và các cơ sở từ thiện.

Các con đường xanh và vàng tới truy cập mở

Có 2 cơ chế bổ xung cho việc lưu trữ truy cập mở cho nghiên cứu.

Cơ chế đầu là cho các tác giả xuất bản trong các tạp chí truy cập mở mà không nhận tiền thông qua các đăng ký thuê bao của các độc giả.

Cơ chế thứ 2 là cho các tác giả để ký gửi bài báo trong tạp chí được tham chiếu tới của họ vào một kho điện tử mở.

2 cơ chế đó thường được gọi là các con đường 'vàng' và 'xanh' ('gold' and 'green') tới truy cập mở:

  • Vàng - Điều này ngụ ý việc xuất bản theo cách thức mà cho phép truy cập tức thì tới bất kỳ ai bằng điện tử và không mất tiền. Các nhà xuất bản có thể bù đắp các chi phí của họ thông qua một số cơ chế, như thông qua các thanh toán từ các tác giả được gọi là các khoản tiền xử lý bài báo - APCs (Article Processing Charges), hoặc thông qua quảng cáo, tài trợ hoặc các khoản bao cấp khác.

  • Xanh - Điều này ngụ ý việc ký gửi kết quả nghiên cứu được rà soát lại ngang hàng lần cuối vào lưu trữ điện tử được gọi là một kho. Các kho có thể được cơ sở của nhà nghiên cứu quản lý, nhưng các kho được chia sẻ hoặc theo chủ đề cũng được sử dụng chung. Sự truy cập tới kết quả nghiên cứu có thể được trao hoặc tức thì hoặc sau một khoảng thời gian cấm vận được đồng thuận.

Vì sao truy cập mở là vấn đề?

Xem video của Jisc: 'Truy cập Mở quan trọng như thế nào đối với kinh tế và xã hội của Vương quốc Anh' (1.25 min)

Những người khác nói gì?

Báo cáo của 'Finch' - Dame Janet Finch đã lãnh đạo nhóm làm việc độc lập về truy cập mở. Báo cáo của nhóm, được xuất bản vào tháng 06/2012, đã ủng hộ trường hợp xuất bản truy cập mở thông qua một chương trình hành động cân bằng.

Báo cáo đó đã thừa nhận nhu cầu cho các kênh giao tiếp khác nhau các kết quả nghiên cứu, nhưng đã khuyến cáo đặc biệt hỗ trợ cho con đường 'vàng'.

Chính phủ - Chính phủ đã chấp nhận tất cả các khuyến cáo trong báo cáo của Finch. Trong trả lời chính thức của nó, chính phủ đã yêu cầu 4 cơ quan cấp vốn cho giáo dục đại học của Vương quốc Anh và các Hội đồng Nghiên cứu đưa ra các khuyến cáo trong thực tiễn khi làm việc với các trường đại học, các cộng đồng nghiên cứu và xuất bản.

Các hội đồng nghiên cứu - Các hội đồng nghiên cứu đã phản hồi cho câu trả lời của Chính phủ trong chính sách truy cập mở của họ. Họ đã đưa ra sự ủng hộ của họ cho cả các con đường 'vàng' và 'xanh'. Nhưng họ cũng ưa thích hơn các con đường dẫn tới truy cập mở tức thì và tạo ra cơ hội lớn nhất để sử dụng lại các kết quả nghiên cứu.

 

Theo: http://www.hefce.ac.uk/rsrch/oa/whatis/

Người dịch: Lê Trung Nghĩa-letrungnghia.foss@gmail.com

Nguồn truy cập: http://letrungnghia.mangvn.org/Education/truy-cap-mo-la-gi-5545.html

Ngày truy cập: 21/8/2017

 

CÁC BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC