Truy cập mở

Lượt xem: 16

Ngày đăng: 31/08/2017

Truy cập mở là sự sẵn sàng của các bài báo nghiên cứu một cách tự do, ngay lập tức, trên trực tuyến cùng với các quyền để sử dụng các bài báo đó một cách đầy đủ trong môi trường số. Truy cập Mở đảm bảo rằng bất kỳ ai cũng có thể truy cập và sử dụng các kết quả đó - để biến các ý tưởng thành các ngành công nghiệp và đột phá vào đời sống tốt đẹp hơn.
Nghiên cứu đưa ra nền tảng của xã hội hiện đại. Nghiên cứu dẫn tới các đột phá, và việc truyền thông các kết quả nghiên cứu là những gì cho phép chúng ta biến các đột phá vào cuộc sống tốt đẹp hơn - để cung cấp các ứng xử mới đối với bệnh tật, để triển khai các giải pháp cho những thách thức như sự nóng lên toàn cầu, và để xây dựng toàn bộ các ngành công nghiệp xung quanh những gì từng chỉ là những ý tưởng.
Tuy nhiên, hệ thống hiện hành của chúng ta về truyền thông nghiên cứu là què quặt vì mô hình cũ kỹ hàng thế kỷ đã không được cập nhật để tận dụng được công nghệ của thế kỷ 21:
  1. Các chính phủ cung cấp hầu hết các nguồn vốn cho nghiên cứu - hàng trăm tỷ USD hàng năm - và các cơ sở nhà nước sử dụng hầu hết tất cả các nhà nghiên cứu.
  2. Các nhà nghiên cứu xuất bản các phát hiện của họ mà không kỳ vọng được bù đắp. Không giống như các tác giả khác, họ trao tác phẩm của họ qua cho các nhà xuất bản mà không được thanh toán, vì lợi ích của sự tiến bộ tri thức con người.
  3. Thông qua quy trình rà soát lại ngang hàng, các nhà nghiên cứu rà soát lại tác phẩm của nhau không lấy tiền.
  4. Một khi được xuất bản, những người đã đóng góp cho nghiên cứu (từ những người đóng thuế cho tới các cơ sở đã hỗ trợ cho bản thân nghiên cứu đó) phải trả tiền một lần nữa để truy cập các phát hiện đó. Dù nghiên cứu được sản xuất như là hàng hóa công cộng, là không sẵn sàng cho công chúng, những người đã thanh toán rồi cho nó.
Hệ thống truyền thông nghiên cứu hiện hành của chúng ta sử dụng mô hình dựa vào in ấn trong kỷ nguyên số. Thậm chí dù nghiên cứu phần lớn được sản xuất với các đồng tiền của nhà nước bởi các nhà nghiên cứu, những người chia sẻ nó tự do, thì các kết quả lại bị ẩn dấu đằng sau các rào cản kỹ thuật, pháp lý, và tài chính. Các rào cản nhân tạo đó được các nhà xuất bản đã có từ trước duy trì và hạn chế sự truy cập tới chỉ một phần nhỏ những người sử dụng, khóa lại hầu hết dân chúng thế giới và ngăn cản sử dụng các kỹ thuật nghiên cứu mới.
Sự không phù hợp có tính nền tảng này giữa những gì là có thể với công nghệ số - một hệ thống mở cho truyền thông các kết quả nghiên cứu theo đó bất kỳ ai, bất kỳ ở đâu cũng có thể đóng góp - và hệ thống xuất bản lỗi thời của chúng ta đã dẫn tới lời kêu gọi Truy cập Mở.
Truy cập mở là sự sẵn sàng của các bài báo nghiên cứu một cách tự do, ngay lập tức, trên trực tuyến được kết hợp với các quyền để sử dụng các bài báo đó đầy đủ trong môi trường số. Truy cập Mở là sự cập nhật hiện đại cần thiết cho truyền thông nghiên cứu để sử dụng Internet một cách đầy đủ cho những gì ban đầu nó đã được xây dựng - tăng tốc cho nghiên cứu.
Những nhà cấp vốn đầu tư vào nghiên cứu để tiến hóa tri thức con người và rốt cuộc cải thiện cuộc sống. Truy cập Mở làm tăng sự hoàn vốn đầu tư đó bằng việc đảm bảo các kết quả nghiên cứu họ cấp vốn có thể được bất kỳ ai đọc và xây dựng dựa vào chúng.
Các đột phá thường tới từ những nơi không được kỳ vọng; Lý thuyết về Tính tương đối đã được một nhân viên về bằng sáng chế phát triển. Truy cập Mở mở rộng số lượng những người đóng góp tiềm năng cho nghiên cứu từ chỉ những ai ở các cơ sở đủ giàu để kham được các đăng ký thuê bao tạp chí tới bất kỳ ai với kết nối Internet.
Các nhà nghiên cứu hưởng lợi từ việc có khán thính phòng rộng lớn nhất có thể. Các nhà nghiên cứu cung cấp các bài báo cho các nhà xuất bản một cách tự do, vì sự đền bù của họ tới ở dạng của sự thừa nhận các phát hiện của họTruy cập Mở ngụ ý nhiều độc giả hơn, nhiều người cộng tác tiềm năng hơn, nhiều trích dẫn hơn cho tác phẩm của họ, và rốt cuộc sự thừa nhận nhiều hơn.
Bản thân doanh nghiệp nghiên cứu hưởng lợi khi các kỹ thuật mới nhất có thể dễ dàng được sử dụng. Nhiều năm quan, chúng tôi đã có các công cụ khai mạnh để khai thác văn bản và dữ liệu có thể phân tích toàn bộ tư liệu nghiên cứu, mở ra các xu thế và các kết nối mà không độc giả con người nào có thể. Trong khi các rào cản kỹ thuật và pháp lý của các nhà xuất bản hiện ngăn cản sử dụng lan truyền rộng của chúng, thì Truy cập Mở trang bị cho bất kỳ ai để sử dụng các công cụ đó, nắm lấy tiềm năng của việc cách mạng hóa cách nghiên cứu được tiến hành.
Thậm chí những ý tưởng tốt nhất vẫn chỉ nằm đó cho tới khi chúng được chia sẻ, cho tới khi chúng có thể được những người khác sử dụng. Càng nhiều người có thể truy cập và xây dựng dựa vào nghiên cứu mới nhất, nghiên cứu đó càng trở nên có giá trị nhiều hơn và càng có khả năng nhiều hơn chúng ta sẽ hưởng lợi như một xã hội. Nhiều con mắt hơn sẽ làm cho ít có vấn đề hơn.
Lê Trung Nghĩa dịch
Ngày truy cập: 31/8/2017

 

CÁC BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC