Khởi nghiệp

Kín kẽ có khi là nguyên nhân của tụt hậu
23/05/2017
Tôn Quang Minh Trong dạy học, tâm lý thường gặp của không ít giáo viên là thường cố gắng để mọi chi tiết trong bài giảng đều được kín kẽ. Đặc điểm dễ nhận biết của những bài giảng như thế là bảng viết được lưu giữ dày kín những biểu thức, những biến đổi từ A đến Z; các slide trình chiếu chật kín những lưu ý "quan trọng", "cần thiết". Những giáo viên muốn có độ "an toàn" cao cũng có thể có những bài gi...
Bàn về Những trang Trình chiếu
23/05/2017
Minh Quang Một thực trạng khá phổ biến là hiện tại giáo viên lên lớp mang theo những trang trình chiếu, thực hiện bằng Powerpoint hay một phần mềm nào khác, và cho rằng đó là "Giáo án điện tử". Thậm chí đâu đó một số diễn đàn trên Mạng cũng sử dụng cụm từ này. Thử lí giải xem về bản chất nó có thể và có nên mang cái tên "rất nặng" ấy không? Được biết nhiều thuật ngữ tin học ở nước ta đang dùng đều dịch từ một từ gốc tiếng nước ngoài: thư điện tử (eMail), giáo trình điện tử (eBook), thương mạ...
Câu hỏi hiệu quả cao
23/05/2017
Minh Đức Câu hỏi hiệu quả cao là những câu hỏi hướng tới sự phát triển khả năng tư duy phê phán và sáng tạo của người học. Câu hỏi hiệu quả cao đóng vai trò tạo môi trường tiếp nhận, giao tiếp; là công cụ đặc biệt để khêu gợi, khai thác tiềm năng, phát triển tư duy. Ivan Hannel, tác giả cuốn sách " Phương pháp đặt câu hỏi hiệu quả trong dạy học" đã khẳng định: "Câu hỏi hiệu quả cao là trọng tâm của phương pháp dạy học tích cực"'. Một bộ các câu hỏi được chuẩn bị công phu, nghệ thuật là công cụ hữu hiệu để giáo vi...
Không phải quy chế mà là kỹ năng
17/05/2017
Tôn Quang Minh Có một vấn đề đặc biệt liên quan tới các phản ứng tiêu cực của SV đối với các bài kiểm tra, đó là vấn đề gian lận. Khi phát hiện có vấn đề gian lận thì dường như­ GV bị đứng trư­ớc một tình huống khó xử. Về khía cạnh đạo đức, có thể coi việc gian lận trong các bài kiểm tra như­ là một tội lỗi thực sự, giống như­ là ăn cắp. Về phương diện cá nhân, GV có thể bực bội về khả năng các SV này đã có thể đặt một cái gì đó cao hơn họ. Trong những tr­ường hợp như­ thế, các GV có thể đưa ra những hình thức xử l...
Lắng nghe là cách tốt nhất để tiếp chuyện
10/05/2017
Mai Quang Có một thực tế đáng trách là trong các hội nghị, hội thảo, trong giao tiếp, nhiều người chỉ quan tâm đến việc trình bày các ý kiến của mình mà xem nhẹ lắng nghe các quan điểm, chính kiến của người khác. "Nói là bạc, im lặng là vàng, lắng nghe là kim cương". Nói ra những gì mình biết, mình đang mong muốn là quý giá nhưng biết lắng nghe những quan điểm, những mong muốn từ người khác còn quý gía hơn. "Nói là gieo, nghe là gặt". Nhưng nghe cũng phải biết cách, phải có Kỹ năng lắng nghe. Khi được tiếp xúc vớ...
Bài kiểm tra trước hết là thử thách của giáo viên
08/05/2017
Minh Quang Một thực tế cần chấp nhận là sinh viên (SV) sẽ không thể làm tốt được tất cả các bài kiểm tra, trả lời tốt mọi câu hỏi của giáo viên (GV). Trong những trư­ờng hợp cụ thể, nếu một SV nào đó chỉ trả lời được 40, 50% các vấn đề nêu ra, cũng đã có thể coi là thành công rồi. Không nên vội áp đặt những ý nghĩ tiêu cực đối với SV trư­ớc các kết quả khiêm tốn của họ mà có lẽ trư­ớc đó nên xem xét các nguyên nhân từ phía GV: Có thể các câu hỏi là quá khó so với mục tiêu; có thể phương pháp gỉảng dạy ch­ưa phù hợ...
Đánh giá cũng cần đến thú vị
03/05/2017
Mai Quang Vẫn thấy một sự thực là các sinh viên thường ngại hoặc sợ phải làm các bài kiểm tra. Đối với nhiều sinh viên, các câu hỏi kiểm tra là những thách thức khó chịu. Ngay cả các sinh viên được coi là khá cũng có thể có những nỗi sợ nào đó. Những nỗi lo sợ đó được tạo ra từ kinh nghiệm qua từng mùa thi cử, nên nhìn chung chúng có những đời sống riêng t­ư phức tạp. Để khắc phục áp lực trong kiểm tra đánh giá, giáo viên cần có thêm đầu tư cho sự thú vị của các câu hỏi. Gần đây kiểu ra đề thi một cách "lạnh lùng...
Bàn thêm về đổi mới.
03/05/2017
Mai Quang Trong điều kiện bắt buộc phải đổi mới, các trường, các viện đang quyết liệt vào cuộc. Nhiều gói yêu cầu đã được đặt ra, nhiều kỷ lục đã được xác lập. Mọi việc có vẻ đang đúng hướng. Tuy vậy quan sát kỹ hơn, hình như đổi mới của ta có gì đấy vẫn quen quen, như là đã làm, như là đã gặp ở đâu đó. "Nếu những cách đã làm không hiệu quả, hãy làm cách khác", nguyên lý của NLP đã chỉ rõ. Với nguyên lý này, gần đây hệ thống giáo dục phổ thông đã làm được một việc kiến chúng ta phải chú ý, đó là tổ chức Dạy học tíc...
Khi đam mê được khích lệ
25/04/2017
Tôn Quang Minh Triết lý cơ bản của giáo dục là Khai phóng nhưng hiện tại vẫn có không ít thứ trói buộc suy nghĩ chúng ta. Ví dụ như tư tưởng về sự tuyến tính: hãy bắt đầu đi theo một con đường, nếu suôn sẻ, mọi chuyện sẽ được kết thúc. Nhưng cuộc sống không tuyến tính, chúng có tính hữu cơ. Chúng ta tạo ra cuộc sống này một cách cộng sinh khi ta khám phá những khả năng của mình và ngược lại chúng cũng giúp ta tạo ra những cơ hội. Nhưng nhiều khi chúng ta đã quá lệ thuộc vào kiểu suy nghĩ tuyến tính này, đến mức k...
Suy luận có lí
23/04/2017
Tôn Quang Minh Để thực hiện các hoạt động trong khoa học hay trong các hoạt động ứng biến hàng ngày, người ta thường phải sử dụng đến 2 loại suy luận: Suy luận chứng minh và Suy luận có lý. Suy luận chứng minh rất quan trọng, tuy vậy, tự bản thân Suy luận chứng minh không có khả năng cung cấp những hiểu biết mới về thế giới, không có khả năng tạo nên những hình ảnh mới về hiện tượng, về sự vật. Mọi cái mới mà chúng ta quan sát được, nắm bắt được, dự đoán được đều có liên hệ với Suy luận có lý. Trong Suy luận có l...
Hiệu ứng Cánh bướm
23/04/2017
Quang Minh Với cuộc Cách mạng công nghiệp Lần thứ 4, viễn cảnh các nhà máy thông minh, trong đó tất cả các máy móc, thiết bị được kết nối, tự hình dung và xử lý toàn bộ quy trình sản xuất, không còn xa nữa. Có vẻ đây là điểm khởi đầu của một quá trình tiến hóa, thay đổi toàn bộ cách thức chúng ta nhìn nhận về tự nhiên. Với cuộc cách mạng này, nhiều lý thuyết khoa học mà chúng ta đã có chỉ còn là các ẩn dụ. Chúng chỉ có vai trò suy diễn về thế giới, giống như vẽ tranh giúp tái hiện khung cảnh. Các cuộc cách mạng trư...
Kỹ năng mềm, kỹ năng cứng
23/04/2017
Mai Quang Chúng ta đang phải bàn nhiều đến việc rèn luyện kỹ năng mềm cho sinh viên. Vậy thực chất nó có liên quan như thế nào đối với mục tiêu giáo dục? Theo Tổ chức Khoa học Giáo dục và Văn hóa Liên hiệp quốc (UNESCO), giáo dục có bốn trụ cột: Học để biết; Học để làm người, Học để chung sống và Học để làm việc. Phân tích "bốn trụ cột" này ta thấy: Học để biết là việc học để có thêm năng lực nhận thức. Ở đây 2 kỹ năng có thể mang lại: 1. Kỹ năng tư duy phân tích 2. Kỹ năng ra quyết đị...
Thước đo giá trị Đề mở
18/04/2017
Quang Minh Gần đây chúng ta thường nghe bàn nhiều đến việc ra đề thi theo kiểu "Đề mở". Thực ra đây không phải là vấn đề mới, tuy nhiên ngay cả trong các cuộc thảo luân chính tắc về nghề nghiệp chúng ta vẫn thấy cách hiểu về "đề mở" ở một số không ít người còn chưa thật chính xác. Về nguyên lý, đề mở có thể được mở rộng ra theo nhiều hướng khác nhau, tùy thuộc tính chất và yêu cầu của các cuộc thi. Theo hướng nội dung, đề mở là dạng đề mang tính gợi mở, đề cập đến những vấn đề tương đối rộng, có thể không nằm tro...
Làm mới lại những gì đã có
13/04/2017
Quang Minh Lâu nay ta thường nghe bàn đến lý thuyết phân quyền "Bỏ phiếu bằng chân". Về thực tế đó là cách mà người ta lặng lẽ rời khỏi nơi nào đó, một câu lạc bộ, một cửa hàng, một trường học, thậm chí là một nơi làm việc, để bày tỏ thái độ. Đó là một lựa chọn, một quyền đôi khi rất mạnh và rất hữu hiệu của con người mà khỏi phải tranh cãi, nêu lý lẽ dài dòng. Trong Giáo dục, hiện tượng này được hiểu là sinh viên, với quyền lựa chọn của mình, có thể lặng lẽ chuyển ý định dự tuyển sang một cơ sở giáo dục khác mà k...
Kinh nghiệm và Tầm nhìn
12/04/2017
Tôn Quang Minh Báo Giáo dục và Thời đại số 134 có cho đăng bài thơ "Ba và con" của Trần Hữu Dàng, một Giáo sư- bác sỹ. Toàn văn Bài thơ như sau: Tỉnh thuốc mê con gọi ba Không bởi hoang mang vì bệnh tật Mà con đòi ba mang sách đến "Ba ơi tuần sau con thi rồi" Trong muôn vàn lo âu Bỗng bất ngờ Từ lời con trẻ Ba chưa từng nói với con Nghị lực nghĩa là gì Thế nào là sống tốt Hình hài con Từ một phần của ba Liệu sau cái đau cắt thịt cắt da Ba có làm như thế? Ôi trái tim con bé nhỏ Mà sao nhịp đập vững vàng Thêm một l...