Thước đo giá trị Đề mở

Lượt xem: 102

Ngày đăng: 17/04/2017

Quang Minh

Gần đây chúng ta thường nghe bàn nhiều đến việc ra đề thi theo kiểu "Đề mở". Thực ra đây không phải là vấn đề mới, tuy nhiên ngay cả trong các cuộc thảo luân chính tắc về nghề nghiệp chúng ta vẫn thấy cách hiểu về  "đề mở" ở một số không ít người còn chưa thật chính xác. 

Về nguyên lý, đề mở có thể được mở rộng ra theo nhiều hướng khác nhau, tùy thuộc tính chất và yêu cầu của các cuộc thi. Theo hướng nội dung, đề mở là dạng đề mang tính gợi mở, đề cập đến những vấn đề tương đối rộng, có thể không nằm trong những nội dung đã học. Ở đây đề mở cho phép đánh giá khả năng tổng hợp kiến thức từ nhiều nguồn, nhiều góc độ, kích thích khả năng trình bày theo ý hiểu và theo cá tính của người học.

Đề mở được dùng nhiều trong kiểm tra khả năng phản biện, khả năng phản ứng của người học, bằng cách đưa vào những chi tiết "gài bẫy" thú vị, thường được dùng trong các cuộc thi tài năng. Đề mở cũng có thể là loại đề sử dụng được cho nhiều đối tượng học sinh. Trong kì đánh giá quốc gia của NAPLAN (Australia) năm 2009, tất cả học sinh các lớp 3, 5, 7, 9 đều làm cùng một đề thi viết như sau: Hôm nay chúng ta sẽ viết một bài văn tự sự hoặc một truyện ngắn. Ý tưởng cho câu chuyện của bạn là "Chiếc hộp". Cái gì đang nằm ở bên trong chiếc hộp? Làm thế nào để tìm ra nó? Nó có giá trị hay không? Có thể nó là một vật sống! Trong hộp có thể còn xuất hiện một lời nhắn hoặc một vật gì đó rất bí ẩn. Cái gì sẽ xảy ra trong câu chuyện bạn kể nếu chiếc hộp được mở ra? Với đề bài này, mỗi học sinh ở các lớp khác nhau, các trình độ khác nhau đều có thể tưởng tượng, suy nghĩ và thể hiện năng lực cá nhân trong khi viết bài theo gợi ý của đề bài. Mặc dầu sử dụng chung một đề thi nhưng mức độ phân hóa rất rõ theo từng đối tượng.

Ở "đề mở" người ta quan tâm nhiều đến khả năng diễn đạt, khả năng "thể hiện cái mới", khả năng nói cách khác đi một vấn đề, thậm chí là ngược chiều ở người học. "Đề mở" không quan tâm nhiều đến khả năng nhớ của người học nên thông thường, đến độ được coi là mặc nhiên, với hình thức thi này người học được mang tài liệu vào phòng thi.

Với cách phân tích như trên ta thấy "Đề mở" thuận lợi cho việc thực hiện các quan điểm Dạy học tích cực như: Kỹ năng quan trọng hơn kiến thức, Quá trình học quan trọng hơn chính môn học v.v.... Tuy nhiên vấn đề cần được quan tâm thêm về "đề mở" là chúng ta sẽ "mở về đâu", "mở theo hướng nào", sao cho Thư viện luôn đông kín sinh viên vào mùa thi, thay vì nơi đông đúc nhất mùa thi là các quán photocopy.

 

 

CÁC BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC