Hiệu ứng Cánh bướm

Lượt xem: 136

Ngày đăng: 19/04/2017

Quang Minh

Với cuộc Cách mạng công nghiệp Lần thứ 4, viễn cảnh các nhà máy thông minh, trong đó tất cả các máy móc, thiết bị được kết nối, tự hình dung và xử lý toàn bộ quy trình sản xuất, không còn xa nữa. Có vẻ đây là điểm khởi đầu của một quá trình tiến hóa, thay đổi toàn bộ cách thức chúng ta nhìn nhận về tự nhiên. Với cuộc cách mạng này, nhiều lý thuyết khoa học mà chúng ta đã có chỉ còn là các ẩn dụ. Chúng chỉ có vai trò suy diễn về thế giới, giống như vẽ tranh giúp tái hiện khung cảnh.

Các cuộc cách mạng trước đây cho ta nhận diện nguồn gốc của sáng tạo: chính cấp độ nhận thức cá nhân đã tạo dựng nhận thức chung và là động lực thúc đẩy phát triển. Với cuộc cách mạng lần này, nhận thức cá nhân không còn đủ nữa, cũng như  học tập bây giờ không còn đủ nữa, học cách học tập mới thiết yếu. Việc tích lũy đơn thuần những kiến thức và hiểu biết kỹ thuật không mang lại sự thông thái cho mỗi người và ích lợi cho xã hội. Chúng ta có thể thông minh nhưng chưa thông thái. Kiến thức phát triển khiến chúng ta cảm thấy bất an hơn. Càng có nhiều kiến thức chúng ta càng trở nên không biết nhiều hơn và càng phải cần đến vai trò của ngẫu nhiên để làm những việc đơn giản nhất.

Những nghiên cứu gần đây về sự hỗn độn của thế giới đưa ra khẳng định: những biến động đơn giản nhất của tự nhiên cũng có thể thay đổi toàn bộ hệ thống. Thế giới này là thế giới của ngẫu nhiên. Khẳng định này được cô đọng bằng tên gọi: Hiệu ứng cánh bướm. Hiệu ứng này đặt ra bởi câu hỏi của nhà khí tượng học người Mỹ Edward Lorenz: "Liệu cú đập cánh của một chú bướm ở Brazil có khởi động cho một cơn bão ở Texas không?". Trước đó Lorenz đã sử dụng các thuật toán để theo dõi khí tượng. Mệt mỏi với việc phải nhập vào những con số dài, ông nghĩ rằng, với sai số kỹ thuật cho phép, sẽ chẳng có gì thay đổi nếu làm tròn chúng lên vài đơn vị thập phân. Nhưng rồi ông ngạc nhiên nhận ra hành động này khiến những dự đoán thời tiết không còn sử dụng được.

Thích nghi với Hiệu ứng cánh bướm, những robot thông minh sẽ làm giỏi hơn nhiều lần so với con người. Và do đó con người càng phải thông thái hơn để không bị ngoài cuộc.

 

 

CÁC BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC